TỰ BẠCH
Có một chút em mang niềm Mầu Thị
Thả phận-duyên-tình theo tiếng mõ khua
Lửa tình yêu đốt nhầm nơi cửa Phật
Để luân hồi lăn theo trái táo chua
Có một chút em trong xót xa Nam Xương thiếu phụ
Rửa oan khiên, sông bao nước cho vừa
Đời dẫu thế, vẫn còn điều đáng sống
Gắng gỏi đâu vì một kẻ cuồng phu
Có một chút em không là Tô Thị
Vò võ đợi chờ, mòn mỏi tình chung
Nơi cuối đất anh thành người xứ lạ
Người xưa ơ, ai thương hộ má hồng
Dưới chân núi, nửa mùa xuân sắp cạn
Em hóa đá đợi người, xuân có đợi em không ?
Nguyễn Thúy Quỳnh
LỜI BÌNH
Thơ Nguyễn Thúy Quỳnh thường rất bạo liệt. Thơ chị bao giờ cũng đi đến tận cùng ban ngã. Khi viết về mặt trái xã hội thơ chị có tính phê phán nghiêm khắc, quyết liệt mà không sa đà thái quá. Chị viết với trách nhiệm công dân-thi sĩ đối với xã hội.
Khi tự bạch Nguyễn Thúy Quỳnh dám phơi trải đam mê, khát vọng của mình và cũng thẳng thừng chối bỏ những quan điểm xưa cũ không mang tính nhân văn về tình yêu, hạnh phúc, lòng chung thủy. Tự bạch là bài thơ như thế
Ta có thể coi Tự bạch là tuyên ngôn về tình yêu, hạnh phúc, lòng chung thủy của lớp trẻ trong thời hiện đại, về sự hưởng thụ đặc ân mà tạo hóa đã ban tặng cho con người.
Quan điểm cổ điển về nhân vật Thị Mầu là lẳng lơ là vô đạo đức nhưng Nguyễn Thúy Quỳnh đã không ngần ngãi tự nhận mình :
“Có một chút em mang niềm Mầu Thị
Thả phận-duyên-tình theo tiếng mõ khua
Lửa tình yêu đốt nhầm nơi cửa Phật
Để luân hồi lăn theo trái táo chua ”
Nhân vật Thị Mầu đã có một đời sống vững bền trong cõi người chính vì thế Nguyễn Thúy Quỳnh đã tự nhận mình có một chút của Thị Mầu và thực chất trong đời đã, đang và sẽ có bao nhiêu Thị Mầu với khát vọng bi thương như thế-Khát vọng được yêu khát vọng được ân ái. Nhưng khát vọng đã không thành hiện thực Thị Mầu đã vùng lên trả thù đời sẵn sàng dâng hiến cho người mà mình không yêu. Không thể coi Thị Mầu là lẳng lơ là dục vọng. Vâng đó là dục vọng nhưng là dục vọng thiêng liêng vì là bản năng sinh tồn của nhân loại. Vì quá khát vọng yêu đương nên đã mù quáng đã đốt lửa tình yêu nơi cửa Phật-nơi diệt dục, diệt sinh thì làm sao có được tình yêu. Chính vì thế mà kiếp luân hồi của chị phải đau đớn tủi nhục lăn theo một trái táo chua. Nguyễn Thúy Quỳnh tự nhận mình chỉ để sẻ chia và cũng như cảnh báo, một chút nhầm lẫn trong tình yêu không chỉ hủy hoại một kiếp người trên dương thế mà cả kiếp luân hồi
Nghĩ về Nam Xương thiếu phụ Nguyễn Thúy Quỳnh đã rất xót xa và cũng tự nhận mình có một chút gì là của nàng để mà sẻ chia và cũng để làm phát ngôn viên về lòng chung thủy cho lớp trẻ. Nam Xương thiếu phụ là người phụ nữ tượng trưng của lòng chung thủy. Nhưng với Nguyễn Thúy Quỳnh thì coi đó là một việc làm khờ dại. Bởi vì lòng chung thủy của nàng đã bị phản bội, phản bội vì một kẻ cuồng phu. Nhà thơ như đã trách móc-một sự trách móc chính đáng vì cuộc đời này còn bao điều để cho nàng đáng sống. Sao nàng có thể hủy hoại cuộc đời mình vì một kẻ cuồng phu như thế? Không thể đổi hai chữ thủy chung bằng cuộc sống của chính mình. Tự bạch mà không phải tự bạch mà là một sự sẻ chia với những thân phận bi thương trong cõi người. Nguyễn Thúy Quỳnh còn muốn nhắn gửi đừng bao giờ tự hủy hoại tình yêu hạnh phúc vì những điều vô nghĩa và cho những kẻ cuồng phu mà trong thời hiện đại còn rất nhiều những kẻ cuồng phu như thế
Khổ cuối của bài thơ là tuyên ngôn mạnh mẽ về tình yêu và lòng chung thủy. Khi bình bài thơ Với Tô Thị của Quang Huynh tôi ủng hộ quan điểm của nhà thơ vì tôi chỉ dựa vào văn bản, tôi không thể áp đặt quan điểm của mình. Nhưng sự thủy chung là phải chính đáng. Cũng có thể coi quan điểm của Quang Huynh là quan điểm cổ điển. Còn quan điểm của Nguyễn Thúy Quỳnh là quan điểm hiện đại về tình yêu và lòng hung thủy. Quan điểm về lòng chung thủy của lớp trẻ bây giờ phải có cái giá của nó chứ không thể mù quáng như Nam Xương thiếu phụ hay Tô Thị.
” Có một chút em không là Tô Thị ”
Nguyễn Thúy Quỳnh chối bỏ thẳng thừng mình không có chút gì liên quan đến sự thủy chung của nàng Tô Thị vi rất nhiều lẽ. Không thể :
” Vò võ đợi chờ mòn mỏi tình chung ”
Một cách mù quáng khi ở nơi xa kia
” Nơi cuối đất anh thành người xứ lạ”
Và cả khi người đời không hề quan tâm đến thân phận nàng và thân phận đứa trẻ
: “Người xưa ơi, ai thương hộ má hồng ”
Khi cuộc đời và mùa xuân đang náo nức
“Dưới chân núi nửa mùa xuân sắp cạn
Em hóa đá đợi người xuân có đợi em không ”
Không ! không thể có sự bất công như thế một sự đợi chờ vô vọng đến như thế
Không thể đánh đổi cả cuộc sống, tình yêu, hạnh phúc vì một sự chính chuyên vì một lòng chung thủy với những kẻ cuồng phu, với con người thờ ơ vô cảm. Đó chính là những gì mà nhà thơ Nguyễn Thúy Quỳnh muốn gửi gắm qua bài thơ TỰ BẠCH của mình ./.
Nguyễn Xuân Dương

3 thoughts on “TỰ BẠCH

  1. Nhà văn nhà báo nổi tiếng .
    Lại được nhà phê bình văn học tầm cỡ cao , chọn ca ngợi lâm sáng tỏ một bài thơ, để người đọc cảm nhận tuyệt vời .
    Xin chân thành cảm ơn chị Thúy Quỳnh – Anh Xuân Dương đã cho độc giả một cảm nhận sâu sắc về văn thơ …

  2. Anh ạ đó là điều thực tế anh ơi, anh bạn tôi xem cũng thầm thán phục đó anh ạ , chúc anh nhiều thành công mới .

Comments are closed.